Müzeleriyle St. Petersburg, Zaman Kaybolmaz

Hakan Aksay'ın hazırladığı www.rusya.ru sitesinde rasgeldiğim yazısında Tarihçi Ilber Ortaylı güzelim üslubuyla Rusya'dan bakıp Türkiye'nin maküs şehirciliğinden üzüntü duyuyor, aynı zamanda mesaj da veriyor: Rusya gibi biz de tarihi şehirlerimizin kıymetini bilelim. Yazıyı okumak için tıklayın: "Müzeleriyle St. Petersburg"

Fotoğraf: Nilgün Uysal'ın İlber Ortay'lıyla bir "nehir söyleşi" si olan "Zaman Kaybolmaz" isimli kitabının kapağı. (İş Bankası yayınları) Kitap boyunca o kadar güzel anlatıyor ki Ortaylı, hiç kinayesiz söylüyorum: sohbetine doyulmuyor. Ailesinin Kırım göçmeni olduğunu ve İlber Ortaylı'nın çok iyi Rusça bildiğini ben bu kitaptan öğrenmiştim. Demem o ki, Ortaylı'nın Rusya'ya olan ilgisi iyi bir tarihçi olmasıyla sınırlı değil.

Kazakistan-Türkiye ilişkileri hakkında bir değerlendirme

Atrau Kazak Turk (A-K-T) e-posta grubunun değerli üyesi Metin Aktan Kazakistan-Türkiye ilişkileri hakkında aydınlatıcı İngilizce bir yazı gönderdi. (yazıya ulaşmak için tıklayın)

Marat Yermukanov yazısında Kazakistan ve Türkiye'nin Ortaasya'nın Türk kökenli devletleri arasında iktisadi bir birlik oluşturmak için öncülük etmek istediğinden bahsediyor. Devletlerin serin kanli davranması sayesinde Enka'nın Tengiz, Gate'nin Karabatan şantiyelerinde çıkan olayların ilişkileri yıpratmadığı vurgulamış. Bunun iki ülke arasındaki ilişkilerin sağlamlığına bir gösterge olduğunu da ifade etmiş.

Logo: Yazının yer aldığı "Euroasia Daily Monitor" un logosu

Kazakistan AB ile yakınlaşıyor

Zaman Gazetesi'ndeki bugünkü yazısında Fikret Ertan Kazakistan'la AB arasındaki yakınlaşmayı incelemiş. Ertan, AB'nin siyasi gündeminde ilk maddenin enerji güvenliği olduğunu vurgulamış. Ertan'a göre Kazakistan'ın petrol, doğalgaz ve nükleer enerji yakıtı uranyum kaynaklarındaki zenginliği AB'nin iştahını kabartıyor. Nazarbayev Kazakistan'ın yakınlaşmaya ticari boyuttan baktığını ifade etmiş ama Kazakistan'ın Rusya, ABD ve Çin ile yürüttüğü dengeli siyasete AB kartını da eklemek istemesinin sadece ticari değil, stratejik boyutunun olduğu da muhakkak.

Gate Atırau Rafinesi olayları ile ilgili bir yorum

(Fotoğraf: Atırau Rafinerisi. www.atyrau-city.kz sitesinden alındı)

Kazinform'un haberine göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanı GATE'nin Atırau Rafinerisi Yenilenmesi Projesinde çıkan olaylarının uluslararası nitelik taşımadığını belirtmiş.

The incident in Atyrau this February in GATE Company, Turkey, is outside the framework of international relationship, Gulzhana Karagussova, Labor and Social Protection Minister, has stated today at the briefing. According to her 'the brawl was caused by interpersonal relations. There is violence of neither labor laws nor human rights.

The incident took place in GATE, in charge for construction and assembling operations under Atyrau Refinery Project. The mass fight was preceded by a collision on the eve when the three Turkish workers beat one local and broke his head with a steel pipe. February 22 morning the local workers avenged for their fellow and initiated a protest action in GATE's village which continued as a fight. Nearly 150 local and up to 300 Turkish workers participated in the
incident. They kicked each other with pieces of reinforcing steel and shot bricks. One Kazakhstani and three Turkish men suffered, including some motor vehicles. Company administration called for police.

Kazakistan Dünya Ticaret Örgütüne (WTO) girmeye hazırlanıyor

Kazakistan Dünya Ticaret Örgütüne girmeye hazırlanıyor. Bunun için
yapilan atılımların ticareti kolaylaştırıcı etkisi olacağı öngörülmüş.
Kazinform'un haberi aşağıda.

Kazakhstan has made one more step towards the WTO

Astana. March 3. KAZINFORM. The chief reason of passing the Law on Technical Regulation is the upcoming entering the WTO. One of the terms of membership is bringing the national legislation into conformance with the WTO rules. Galymzhan Dugalov, Director General, of Kazakhstani Institute of Standardization and Certification, reported of this today during the briefing. "In connection with soon joining the WTO President Nursultan Nazarbayev signed the Law on Technical Regulation in November of 2004. The law establishing the legal basics of technical regulation will come in effect 13 May. In Russia such law has been effective for more than a year. "Our institute was also involved in working out of this law. Introduction of this law will reduce bylaws having lessened the state control."

Rusya Kazakistan'la olan ilişkilerini geliştirmek istiyor

EurasiaNet'de çıkan aşağıda adresini verdiğim habere göre Rusya Kazakistan ile stratejik ortaklığını daha da güçlendirerek Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri arasındaki bağları güçlendirme konusunda önemli bir adım atmak istiyor.

Üstteki harita Kazakistan ve Rusya arasındaki sınırın büyüklüğünü bize tekrar hatırlatıyor. (Dünyanın en uzun ülkeler arasındaki sınırlarından biri olduğu kanısındayım.) Coğrafi durum ilişkileri neden daha geliştirmek istediklerini açıkça ortaya koyuyor.

Ingilizce haberi okumak için tıklayın

Kazakistan'ın Demografik yapısı ve Nüfusu

Yukardaki harita Kazakistan'ın bölgelere göre nüfus yoğunluğunu gösteriyor. Açık renk nüfusun seyrek, koyu ise yoğun olduğu bölgeleri simgeliyor. Haritadan en seyrek nüfusun Aktau, en yoğun nüfusun Çimkent bölgesinde olduğunu, Atırau bölgesinin ise orta yoğunlukta nüfus barındırdığı bilgisini ediniyoruz.

Kazinform'un duyurduğu aşagıdaki habere göre Kazakistan'ın nüfusu 1 Ocak 2005 itibarıyla 15 milyonu geçmiş. Habere göre nüfusun 9 milyona yakını şehirlerde 6.5 milyonu kırsalda yaşıyor. Haberde nüfus dinamikleriyle ilgili başka veriler de var.

Kazakhstani population reached 15 074 200
Almaty. March 1. KAZINFORM.

By 1 January of 2005 population of Kazakhstan had reached 15 074 200, including 8 594 900 urban citizens and 6 479 300 rural residents. Population density countrywide amounted to 5,5 people per one sq. km., says the Statistics Agency. During the year the population of the country increased by 123 000 people (by 0.8%). The growth was chiefly promoted due to birth rate growth and immigration and reduction of mortality and emigration. Population growth was registered in 9 oblasts of the republic and the cities of Almaty and Astana. The highest growth was fixed in Southern Kazakhstan (43 200 people) and Almaty (33 900 people). The biggest loss of population was observed in Eastern Kazakhstan (13 400 people) and Northern Kazakhstan (8 700 people). The highest growth of population was registered in Astana and Almaty (by 3.7% and 2.9%) and in Mangystau, Almaty, Atyrau, South-Kazakhstani and Aktobe oblasts.

Hint Şirketleri'nin Atırau'daki Gaz Yatırımları

Üstteki logo: Oil and Natural Gas Corporation (India)

Aşağıdaki bağlantıda Hintliler'in Atırau ve Aktau'da yapmayı planladıkları gaz yatırımlarıyla ilgili bir haber metni var. Dünyanın Atırau bölgesine gösterdiği ilginin büyüklüğünü bu haberden anlayabiliriz.

Haberi okumak için tıklayın

Vali Musin'in Atırau İktisadi Raporu

Vali Musini Atırau'daki iktisadi gelismeleri özetleyen raporunu açıklanmış. Kazinform sitesinden kopyalanan Ingilizce haber aşağıda.

28.02 / 10:09 29 Aslan Musin reported on the year's economic development of the oblast

Atyrau. February 28. KAZINFORM.

Out of 27 investment projects which are being realized in Atyrau oblast 20 have already been put into practice. Manufacture of 35 new kinds of products has been developed. Akim of the oblast Aslan Musin informed of these results 26 February reporting the oblast on the work fulfilled during the expired year. According to Aslan Musin, the state budget and the national oil fund received more than KZT 252,5 mln which amount to more than 20% of the state income. As a part of the Program of Industrial and Innovative Development a regional scientific technical council was set up. A business-incubator where 15 projects are being implemented has also been launched in the oblast. Clusters of construction industry, fishery economy, petrochemistry and regional technical stock are being created in the region. The number of employees in small and medium business grew by 50 percent. As a result tax allowances have been increased threefold.
In 2004 306, 000 square meters of housing were ready to move in.

Kazakistan Ülke Profili

Atırau Günlüğü

Kazakistan Ülke Profili

Coğrafi Kazakistan haritası:

















Kaynak: Map by World Sites Atlas (sitesatlas.com)

Bayrak












Mavi sonsuz gökyüzünü, otuziki ışık halesi yayan güneş ve altındaki kartal Kazak steplerini simgeliyor.
Kenardaki süsleme tarihi Kazak deseni. Bayrağın oranı 1/2

Kazakistan'ın tarihi ve anahatlarıyla bugünü:
Kazakistan 13. yüzyıldan itibaren bölgeye yerleşen Türk ve Moğol asıllı halkların ülkesi olmuştu. 18. yüzyılda Rusya'nın işgaline uğradı. 1936 yılında Kazakistan Sovyetlere dahil oldu. Sovyetlerin 1950 ve 1960'lardaki "bakir topraklar" programı Kazakistan'a Rusya'dan ve diğer Sovyet ülkelerinden nüfus göçüne sebep oldu.Göçle gelenlerin sayısının çokluğu farklı etnik unsurların yerel halktan fazla nüfusa sahip olması sonucunu doğurdu. Kazakistan'ın 1991'de bağımsızlığını takiben sonradan gelenlerin bir kısmı geldikleri ülkelere geri döndüler ve Kazak nüfus tekrar ana unsur haline geldi.

Günümüzde temel meseleleri şöyle sıralanabilir: Milli kimliği güçlendirmek. Geniş enerji kaynaklarını değerlendirmek ve bunları dış pazarlara ihraç etmek. Petrol, gaz ve diğer yeraltı kaynakları dışında da ekonomiyi geliştirmek. Çevre ülkeler ve diğer dünya güçleriyle ilişkileri geliştirmek.

Başkenti:
Astana

Yüzölçümü:
2,717,300 km2 (Batı Avrupadan çok az daha büyük)
Kara - 2,669,800 km2
Su - 47,500 km2

Ülke Sınırları:
Toplam sınır uzunluğu: 12,012 km
Sınır ükeler: Çin 1,533 km, Kırgızistan 1,051 km, Rusya 6,846 km, Türkmenistan 379 km, Özbekistan 2,203 km
Denize sınır: Kazakistan'ın ana denizlere çıkışı yok. İç deniz olan Aral'ın sahil uzunluğu 1,070 km., Hazar'ın sahil uzunluğu 1,894 km.

En alçak ve en yüksek coğrafi noktaları:
En alçak noktası: Vpadina Kaundy -132 m
En yüksek noktası: Khan Tangiri Shyngy (Pik Khan-Tengri) 6,995 m

Doğal Zenginlikleri:
Büyük Petrol ve gaz yatakları, demir, kömür, magnezyum, krom, nikel, kobalt, kurşun, boksit, altın, uranyum

Arazi kullanımı:
Ekilebilir arazi:%8.28
Sürekli ürünler: %0.05
Diğer:%91.67

Sulama:
Sulanan arazi: 35,560 km2

Dil:
Resmi dili Kazakça, Rusça da yaygın olarak kullanılmakta.

Nüfus:
2006 - 15,233,244
2050 yılı için nüfus tahmini: 13,1 milyon
Yorum: Nüfusu azalmakta

Milliyetler:
%47 Kazak, %35 Rus, %5 Ukraynalı. Ayrıca Özbek ve Tatar azanlıklar da mevcut.

Din:
İslam ve Ortodoks Hristiyan

Nüfusun yaş dağılımı:
0-14 yaş: 23% (erkek 1,792,685/kadın1,717,294)
15-64 yaş: 68.8% (erkek 5,122,027/kadın 5,357,819)
65 yaş ve üzeri: 8.2% (erkek 438,541/kadın 804,878)

Nüfus artış oranı:
%0.33

Doğum oranı:
1000 kişide 16 doğum

Ölüm oranı:
1000 kişide 9,42 ölüm

Net göç oranı:
1000 kişide -3.33

Yorum: Ülkeden ayrılanların sayısı göçle gelenlerden fazla.

Cinsiyet dağılım oranları:
Doğumda: 106 erkeğe karşılık 100 kadın
15 yaş altında: 104 erkeğe 100 kadın
15-64 yaş arasında: 96 erkeğer 100 kadın
65 yaş ve üzerinde: 55 erkeğe 100 kadın

Toplam doğurganlık oranı:
Kadın başına 1.89 çocuk doğumu.

Şehirde yaşayan nüfusun tüm nüfusa oranı:
2006 - %57.6
2005 - %57.3
2004 - %57.1
2003 - %56.9
2002 - %56.7
2001 - %56.5
2000 - %56.3

Yorum: Şehirler kırsaldan göç almakta

15 yaş altı nüfusun tüm nüfusa oranı:
2004 - %23.9
2003 - %24.8
2002 - %26.0
2001 - %26.9
2000 - %27.0

Yorum: Nüfus yaşlanmakta

Ortalama yaşam beklentisi:
2004 - 63.4
2003 - 63.2
2002 - 66.2
2001 - 65.8
2000 - 64.6

Erkekler için ortalama yaşam beklentisi:
2004 - 58.0
2003 - 57.8
2002 - 60.7
2001 - 60.3
2000 - 59.1

Kadınlar için ortalama yaşam beklentisi:
2004 - 69.1
2003 - 69.0
2002 - 71.8
2001 - 71.5
2000 - 70.3

Bebek Ölümleri (1000 canlı doğumdan kaçı doğumdan sonraki ilk günlerde ölmüş)
2005 - 63
2004 - 63
2003 - 63
2002 - 61
2001 - 81
2000 - 60

Çocuk Ölümleri (1000 çocuktan kaçı 5 yaşına gelmeden ölmüş)
2005 - 73
2004 - 73
2003 - 73
2002 - 76
2001 - 99
2000 - 75

Doğumların eğitim görmüş personel yardımıyla gerçekleşme oranı
96-2004 arası %99
95-2003 arası %99
95-2002 arası %99
95-2001 arası %99
95-2000 arası %99

Anne ölümü
100,000 doğumda ortalama 210 anne ölmüş (2000 yılı datası)

Kaliteli/temiz su kullanan nüfusun tüm nüfusa oranı
2004 - %86
2002 - %86
2000 - %91

Okuma yazma oranı (Kadın ve erkek oranları birbirine çok yakın)
2004 - %99
2003 - %99.5
2002 - %99.4
2001 - %99.4
2000 ve öncesi - Data yok

Sabit telefon hattı (1000 kişide)
2005 - 169
2004 - 169
2003 - 150
2002 - 140
2001 - 130
2000 - 122

Mobil telefon abone sayısı (1000 kişide)
2005 - 334
2004 - 186
2003 - 90

İnternet kullanıcı sayısı (1000 kişide)
2005 - 27
2004 - 26
2002 - 19

Yolsuzluk Endeksi (Transperancy International datalarına göre) (1= en az yolsuzluk, 145= en çok yolsuzluk)
2006 - 111
2005 - 107
2004 - 122
2003 - 100
2002 - 88
2001 - 71
2000 - 65

İKTİSADİ VERİLER

Kişi başına düşen gayri safi milli hasıla, ABD Doları $ olarak (GDP)
2005 - 2,930$
2004 - 2,300$
2003 - 1,800$
2002 - 1,520$
2001 - 1,350$
2000 - 1,270$

Gayri Safi Milli Hasılanın yıllık büyüme oranı (GDP)
2005 - %9.4
2004 - %9.6
2003 - %9.3
2002 - %9.8
2001 - %13.5
2000 - %9.8

Yıllık enflasyon
2005 - %16.1
2004 - %16.7
2003 - %11.7
2002 - %5.8
2001 - %10.2
2000 - %17.4

Nüfusun en fakir %10'luk kesimi gelirin veya tüketimin yüzde kaçına sahip
2003 - %3.2

Nüfusun en zengin %10'luk kesimin gelirin veya tüketimin yüzde kaçına sahip
2003 - %24,4


SAĞLIK

100,000 kişiye düşen doktor sayısı
1990-2004 arası ortalama - 354
1990-2003 arası ortalama - 345
1990-2002 arası ortalama - 339

HIV virüsü taşıyanların nüfusa oranı (15-49 yaş arası yetişkinlerde)
2005 - %0,1 (binde bir)

Tüberkuloz (verem) vakaları (100,000 kişide)
2004 - 151
2003 - 150
2002 - 149
2001 - 147
2000 - 141

Milli Gelirin ne kadarı sağlık için tahsis ediliyor
2002 - %1.9
2001 - %1.7
2000 - %2.7

ASKERİ

Milli Gelirin ne kadarı askeri harcamalara tahsis ediliyor
2000-2002 ortalaması - %3


Kaynaklar:
Reuters Alert Net
U.N. Department of Economic and Social Affairs (DESA) Population Division (2004)
NI World Guide 2005/2006
U.N. Children's Fund (UNICEF) - State of the World's Children 2007
CIA Fact Book - Kazakhstan
UNDP - Human Development Reports (2000-2006)
UNICEF and WHO 2006
International Telecommunication Union (ITU) 2006
Transparency International
World Bank Data Profile Tables 2006
U.N. Programme on HIV and AIDS (UNAIDS) 2006
WHO 2006
Office of the U.N. High Commissioner for Refugees (UNHCR)
Map by World Sites Atlas (sitesatlas.com)

Atırau Günlüğü